|
|
|
|
| DEYİMLER | KISA AÇIKLAMASI | |
| Aba altından sopa göstermek | Karşısındakine dost görünmekle beraber onu dolaylı olarak ve ya ima yollu tehdit etmek | |
| Abbas yolcu | Kişinin yola çıkması,Öbür dünyaya yolcu demektir. | |
| Acem kılıcı gibi olmak | Karşıt olan iki kişiye de dost gözüküp ikisinin de yanında gözüküyor olmak. | |
| Acı çekmek | Uzun süre ağrı sızı hissetmek | |
| Aceleye gelmek | Hızlı yapılan bir işin sonunda gerkli özenin gösterilmemesi | |
| Acı soğuk | Fazla üşüten soğuk | |
| Acı söylemek | Karşısındakini incitecek şekilde söylemek | |
| Acısını çekmek | Yanlış bir davranışın sonunda meyudana gelen üzücü durum içinde olmak. | |
| Acısını içine çekmek | Beklenmedik bir olayın acısını duymak,çoketkilenmek | |
| Aç acına | Hiçbirşey yememek,aç durmak | |
| Aç gözlü | Paraya maal yiyecek ve içeceklere doymayan | |
| Açık kapı bırakmak | Karşısındakine hamle yapabileceği fırsat vermek. | |
| Açıktan açığa | Hiçkimesden gizlemeden,açık olarak | |
| Açık yürekli olmak | Düşündüğünü gizli sdaklı olmadan açık sözlülükle ifade etmek | |
| Açık alınla | Utanılacak gizlenecek birşeyi olmadan yaptığı iş için her yönüyle rahat olan | |
| Açlıktan nefesi kokmak | Çok fakir durumda olmak | |
| Açtı ağzını yumdu gözünü | Sinirden ağzına gelen her sözü söyledi | |
| Acısını çıkarmak | Gördüğü zarara karşılayacak maddi veya manevi bir iş yapmak | |
| Adam kıtlığında | Toplum tarafından değer verilenlerin azlığı | |
| Adam yerine koymak | Değer vermek Adamdan saymak | |
| Adam sarrafı olmak | İnsanları iyi tanıyabilmek | |
| Adama dönmek | Görünüşe özen göstermek | |
| Adam küsuratı | Değersiz,bayağı kimse | |
| Adı batmak | Unutulmak.hatırlanmamak | |
| Acıyı yemek | Bir yakının ölmesi | |
| Afyonu patlamak | Çok kızıp öfkelenmek,sinirlenmek | |
| Affeyleyelim ki belki bilmez | Nankör değer bilmez | |
| Afi kesmek | Gösteriş yapmak,çaka satmak | |
| Ağa mizaçlı,hizmetkar çehreli | Görünümüyle davranışları çelişen,tutarsız. | |
| Ağlam suyu burnuna gelmek | Ağlayacak gibi olmak. | |
| Ağız aramak | Bir kimseyi değişik şekillerde konuşturarak bir konuda düşüncelerini öğrenmek | |
| Ağzı kalabalık | Boş anlamlı anlamsız konuşan | |
| Ağız açtırmamak | Hep kendisi konuşarak karşısındakine söz hakkı tanımamak | |
| Ağzına çarşamba tuzu koymak | Konuşmasına fırsat vermeden sözünü kesmek | |
| Ağzını hayra açmak | Kötü ihtimallerin sözünü etmeden anlatmak | |
| Ağıza vermek | Bir işi açığa vurmak | |
| Ağzında bakla ıslanmamak | Sır tutamamak.Duyduğunu hemen başkalarına aktarmak | |
| Ağzının suyu akmak | Çok beğenmek | |
| Ağız ağıza vermek | Bir konuda yanyana gelip çok gizli biçimde konuşmak | |
| Ağız burun birbirine karışmak | yorgunluk üzüntü öfke gibi duyguların yüze aksetmesi | |
| Ağız kalabalığına vermek | Konuyla ilgisi olamayan sözlerle karşısındakileri şaşırtıp istediği sonuca varmak | |
| Ağzının payını vermek | Kendini azarlayan kimseye gerekli cevabı vermek,paylamak | |
| Ağzından bal akmak | Çok tatlı ve güzl konuşmak | |
| Ağız gevşekliği | Söz tutamayıp her şeyi açıklamak sır tutamamak | |
| Ağzı süt kokmak | Çok tecrübesiz ,çok taze olmak | |
| Ağzından bal akmak | Çok güzel hoş sözler söylemek | |
| Ahı yerde kalmamak | Zulümden zarar görenlerin ilenmelerinin etkili olması | |
| Ahız değel lor gudusu | Yersiz uygunsuz konuşan | |
| Ahreti boylamak | Ölmek,vefat etmek | |
| Ahret suali sormak | Çok ayrıntılı ve bunaltıcı sorular sormak | |
| Ahret yolculuğu | Çok zahmetli yapılan yolculuk | |
| Akça bulmuş da bohça bulamamış | Bir iş yapmakda beceriksiz olan | |
| Akla karayı seçmek | Çok zahmet çekerek hedefine ulaşmakBüyük sıkıntılara katlanmak | |
| Akıl defteri | Not almak için kullanılan defter | |
| Akıl hocası | Başakalarına yol gösterecek kimse | |
| Akıntıya kürek çekmek | Nornal giden bir işi ters yönde yapmaya çalışmak | |
| Akla karayı seçmek | Bir işin yapılamsında çok zahmet çekmek | |
| Aklı başından gitmek | Ani bir korku veya heyecndan dolayı ne yapacağını şaşırmak | |
| Aklına esmek | Akılda olmayan bir işi düşünmeden yapmaya kalkmak | |
| Aklını başına toplamak | Yanlışlıklardan uzak durup doğru işler yapmaya başmakak. | |
| Al kanlara boyanmak | Vurulmak kanı her yana kamak | |
| Alcak vercek karabacak | Ne alacak ne verecekanlamında | |
| Altına karasu bağlamak | İşlerine engel olmak | |
| Alan satan belli değil | kimi ne yaptığı belli değil,herkes kendi bildiğini yapıyor | |
| Al Allah kulunu zapteyle delini | Çabuk kızan ve kolay yatışmayanlar için söylenir. | |
| Aldı fitili | birden kızıp hareketlenmek | |
| Alem yapmak | Çok eğlenmek,eğlenmek amacıyla toplantılar yapmak | |
| Alemin ağzına sakız olmak | Yaptığı iş nedeniyle herkesin dilinde konuşulur olmak | |
| Alemin maskarası olmak | Herkes tarafından laya alınmak | |
| Alı al moru mor | Heyecan dolu,kızarmış bir yüz | |
| Alın teri dökmek | Çok çalışmak çok emek vermek | |
| Alın yazısı | Kader,şans,talih | |
| Alıı tez | Çabuk kavrayan | |
| Alıp yürümek | Az zamanda çok işler başarıp,çok yol almak | |
| Altı sakal üstü bıyık | Bir işin sonucunu düşünerek karar verememek | |
| Alicengiz oyunu | Kurnaz ve hile | |
| Alikıran baş kesen | Zorba.Gücüyle çevresine boyun eğdiren | |
| Ali'ye edik Veli'ye düdük etmek | Elindekini har vurup harman savurmak anlamındadır. | |
| Allah'bir can borcu olmak | Kimseye borcu olmamak,sadece Allah'a canını borçlu olmak | |
| Alnı açık yüzü ak | Kimseye karşı veremeyecek hesabı olmamak işlerini düzgün yapmak | |
| Alnım ak,yüzüm pak | Çekinecek hiçbirşeyim yok herşetyim doğru ve dürüst anlamında | |
| Ar damarı çatlamış | Utanması kalmamış | |
| Alnının kara yazısı | kurtulamayacı dert ve sıkıntıdı | |
| Altı kaval üstü şişhane | Uyumsuz hiçbir tarafı birbirine uymayan | |
| Altı saksı kırığı çıktı | Önmeli bir bir konunun uğraşmaya değmeyecek biçimde sonuölanması. | |
| Altını üç cevize indirmek | İyi bir işin beceriksizce sonuçlandırılması | |
| Altından çapanoğlu çıkmak | Hiç ummadığı bir durumla karşılaşmak | |
| Altta kalanın canı çıksın | Çıkarı için kişiler gücünün yettiği kadar mücadele etsin başkalarını umursamasın | |
| Altına karasu bağlamak | İşleine engel olmak | |
| Ana baba günü | Çok kalabalık olma hali | |
| Anadan doğmuşa dönmek | Temiz olmak tüm tasalardan kurtulmak | |
| Anam halli | Zavallı ve zararsız kimse | |
| Anadan emdiği süt burnundan gelmek | Yaptığı işte çok büyük sıkıntılar çekmek,zxahmetlere katlanmak | |
| Anacuk atıyor | Çok telaşlı | |
| Anasının körpe kuzusu | Çok nazlı yetiştirilmiş,hiç bir sıkıntı görmeden büyümüş | |
| Anasının nıkahını istemek | Malına çok fazla fiyat biçmek.çok pahalıya satmak | |
| Anasının önüne geçmiş sıpa | Büyüğünden önce söze atılan | |
| Ant içmek | Yemin etmek.Bir işi başaracağına kesin karar vermek | |
| Argasına binmek | Yüz vermek aşırı sevmek | |
| Ar dünyası değil kar dünyası | Geçimi için iş ayırımı yapmamak | |
| Arabasınıdüze çıkarmak | Zorlukları aşıp işini yoluna koymak | |
| Ardıç kadı,kavak müftü | Dönemin kasaklıkllarını,kurumlara güvenzilikleri dile getirmek için söylenir. | |
| Ark ardında su bağışlama | Kendisinin olmayan bir şeyi verir gibi görünüp üstünlük taslamaya çalışmak | |
| Arasına arpa danesi sığmıyor | Birbirine çok yakın | |
| Arasat dellalı | yüksek sesle konuşan kişilere denir. | |
| Arı kovanı gibiişlemek | Gidip geleni çok olmak | |
| Armut piş ağzıma düş | Her şeyi hazır beklemek,zahmet çekmeden amacına ulaşmak | |
| Asılmaya giden adama pabuç sımarlıyor. | Yakışıksız ve gereksiz bir iş peşinde olanlar için söylenir. | |
| At koşmak | Kızıp hırslanmak | |
| At da yağuşur silah da | Çok becerikli. | |
| At elin,torba emanet,kuskun başkasının,çul rehin | Kendi çaba harcamadan başkasının emeğiyle geçinen | |
| Ata et ite ot yedirmek | Kişilere işine yaramayan işleri yüklemek | |
| Attan inip eşeğe binmek | Bulunduğu mevki veya makamdan daha aşağı makamlara inmek | |
| Avucunu yala | Çok beklersin,boşuna bekleme ,ümitsiz vaka anmlamlarında kullanılır. | |
| Avı yivi bulunmakl | Elbisesinin eşyasının çok eskimiş olması | |
| Ayak diremek | Davranışlarda inatçı olmak | |
| Ayranı kabarmak | Çok kızmak ,öfkelenmek | |
| ayakları yere basmak | Daha gerçekçi düşünmek,aklını iyi kullanmak | |
| Ayvaz kasap hep bir hesap | İş ne yaparsan yap hep aynı olur değişmez | |
| Ayağı almamak | İsteksiz olmak,gözü yememek | |
| Ayağına taş dokunmamak | İşleri yolunda gitmek | |
| Ayağında potin olanı zengin sanmak | Çok yoksul olanın, normal ihityaçlarını dahi karşılamış olanları zengin sanması | |
| Ayağının altında karıncalar eziliyor. | Çok yavaş davranıyor,yavaş yürüyor,çok ağır. | |
| Ayağında mıhı yok çıkar döşemeye döşemeye | Durumuna uymayan işlere girişir. | |
| Ayasofya'da dilenir,Sultan Ahmet'te zekat verir. | Tutarsız davranışlarda bulunanlar için | |
| Az buz değil | Küçümsenmeyecek kadar çok olan önmeli olan | |
| Aza çoğa bakmamak | Elindeki ile yetinmeyi bilmek | |
| Aza kanaat etmek | Daha fazlasını istememek,uysal olmak | |
| Azınlıkta kalmak | Bir toplulukta bir fikri savunanların karşısında aynı fikri savunanlar olarak az kalmak | |
| Azizlik etmek | Şaka yaparak aldatmak | |
| Az söyle çok dinle | Fazla konuşma,akıl veren değil akıl alan ol | |