MAMUD l

 

        MAHMUD l

        Yirmidördüncü Osmanlı Padişahı 1696-1754
        Mustafa ll nin oğlu olan Mahmud l,1703 yılında tahttan indirilen babası ile birlikte Eski sarayda bir odaya kapatılmıştı.Uzun süre göz altında yaşadıktan sonra Patrona Halil ayaklanması ile tahtan inidirilen amcası Ahmed lll ün yerine tahta çıktı.1730 Padişahlığının ilk aylarında isyancıların her isteğini yerine getiren Mahmud l,bazı vergileri kaldırdı.İsyancıların ileri gelenlerini devletin önemli kademelerine getirdi.Ancak bir süre sonra İsyancıların ileri gelenlerini bir toplantıya çağırıp daha sonra da öldürttü  Otorite yi tekrar sağladı.

         1737'de Almanya ile savasa baslandı. 1739'da Belgrad Antlasması yapıldı ve Belgrad alındı. Ìran kesin bir yenilgiye ugratıldı. 1736 senesinde Ìran'la Ìstanbul Anlasması yapıldı. Anlasmadan sonra Ìran'lılar bir çok yerleri geri aldılar. Nihayet savas 1746 senesinde sulh yapılarak neticelendi. Ìran'lılar aldıkları yerlerì geri verdiler. Caferî Mezhebinin Beşinci mezheb olması teklifi bu devirde Osmanlı Devleti tarafindan katiyetle reddedildi.Uzun zamandır süren İran savaşı İranlılar'ın yenilgisi ile sona erdi.Yapılan antlaşma ile alınmış olan Tebriz,Erdelen,Hamedan,Luristan,Osmanlı sınırları dışında kalınca Mahmud l savaşa devam emrini verdi.Ancak Osmanlı ordusu yenildi.Bu savaşta İranlılar'a destek olan Ruslar'la savaşa girildi.Rusya ile bir ittifak antlaşması olan Avusturya 'da savaşa  katıldı.Osmanlılar önce Avusturya'yı yendi,sonra Rus donanmasını yakarak Rus cephesi'nde de başarılar  kazandı.Bunun üzerine Fransa'nın aracılığı ile Belgrad antlaşması yapıldı.Aracılığından ötürü Fransa'ya yeni kapitülasyon hakları verildi.Aynı yıl İspanya ve İsveç'le yeni ticaret anlaşmaları yapıldı.Doğu cephesinde İran'la da barış yapıldı.1754 yılında öldü.Yenilikçi bir padişah olan Mahmud l aynı zamanda şairdi.Pek çok cami,medrese ve köşk yaptırdı.Fatih  camiinin yanında büyük bir kütüphane kurdurdu.

        Birinci Mahmud kücük yastan itibaren çok kiymetli hocalardan ilim tahsil etmeye basladi. Çok azimkãr ve sebatkâr bir padisahti. Devrindeki en degerli kimseleri secip is basina getirdi. Padisah olduktan sonra ilk önce Patrona Halil ve maiyetindekileri ortadan kaldirdi. Üstün karakterli bir sahsiyetti. "Sebkãti" mahlasiyla siirleri ve ayni zamanda büyük kiymeti haiz besteleri vardi.

        Devrinde pek çok sadrazam degismeleri olmustur. 1750 senesinde Ìstanbul'da hem büyük bir yangin ve hem de zelzele oldu. Ìstanbul'un büyük camileri hasar gördü ve derhal tamir ettirdi. Yanginda dükkân ve evleri yananların zararlarnı kendisi karşıladı. Ev ve dükkãnları yeniden yaptırıp sahiplerine teslim etti.

      
        Birinci Mahmud devrinde Osmanlı Ìmparatorlugu'nun topraklarının genişliği 15.538.000 km. kare idi.

        Büyük âlim ve Mektûbat-i Serîfe'nin mütercimi Müstakiymzâde Süleyman Saadeddiyn Efendi, Tokatlı Emin Efendi ve Ressam Levni bu devirde yasamış büyüklerdir.

        Birinci Mahmud 58 yasnı geçtiği bir sırada vefat etti ve Yeni Camii yanındaki babasının türbesine defnedildi. (Allah rahmet eylesin.)

        Seyh Abdül Ganî Nablusî (H. 1144), Hattat Seyyid Abdullah Efendi, Reîsü'I - Kurra ve Ìmam Fil Hadis Yusuf Efendi Zâde bu devirde vefat etmis zatlardır.

        Çocugu yoktu.