Evrenuz Bey

            Osmanlılar'ın Meshur Kumandanlarından. Ondördüncü asır baslarında Karasi diyarında dünyaya gelmistir. Ailenin reisi olan Isa Bey ile oglu Evrenuz Bey Karasi Beyligi ümerasından iken bu Beyligin Orhan Gazi tarafından feth edilmesi üzerine Osmanlılar ın hizmetine geçmislerdi.

        Sehzade Süleyman Pasa'nin maiyetine verilen Evrenuz Bey onunla birlikte Kümeliye ilk ayak basan yigitler arasında yer alip Ipsala, Malkara, Dimetoka vesair kalelerin alinmasinda son derece mühim rol oynadi. Babasi Isa Bey ise bu akinlarin birinde sehid düstü. Sehzade Süleyman Pasanin vefati üzerine Kümelide meydana gelen gerileme esnasinda Evrenuz Bey ile Haci îlbey'inin üstün gayretleri neticesinde vahim bir durum meydana gelmedi. Ayni zamanda karsi akina geçen bu kumandanlar Kesan ile Ipsala'yi zaptederek Kümeliye geçmis olan Murad Hüdâvendigar Gazi'nin iltifatina mazhar oldular. Sultan, Evrenuz Beyi Edirne üzerine yürüyen Ordunun sol koluna tayin etti ve Makedonya' daki Sirp Kuvvetlerinin üzerine gönderdi. Evrenuz Bey' i daha sonra Serez'de Akıncı Kumandanı olarak görüyoruz. Burasını kendisine karargâh yapan genç Kumandan Makedonyaya yaptigi akinlarla mühim kale ve Sehirleri feth ediyordu 1385 yılında vezir Çandarlı Halil Pasa ile Makedonya'nın ele geçirilmesi harekâtına katıldı. Bu harekâtın tamamlanmasından sonra Hacca giden Evrenuz Gazi,dönüşünde Kosova Savaşına katılmış ve Sultan Murad onun tecrübelerinden çok faydalanmıştı.

        Kosova Savasından sonra Sultan Yıldırım Bayezid Han zamanında da Haci Evrenuz Beyin fetih faaliyeti devam etti. Vadine ile Çitroz kasabalarını el egeçirdikten sonra, 1390 yılından itibaren altı yıl Arnavutluk üzerine amansız akın hareketlerinde bulundu. Nigbolu muharebesinde ve Eflak Seferinde büyük kahramanliklar gösterdi. Evrenuz Bey Sultan Yıldırım Bayezid'in ölümü ile ortaya çıkan karısık devrede, önce Emir Süleyman tarafını tuttu ise de onun ölümünü müteakip bu gailelere karışmamak için geri çekildi. Kendisi Kümelide iken Musa Çelebi'nin onu ve diger beyleri Emir Süleyman tarafini tutmakla suçlamasi ve tazyik etmesi neticesinde el altindan Mehmed Çelebi'ye haber göndererek Kümelide uygulayacagi siyaset hakkinda bilgi verdiler. Neticede Çelebi Mehmed bu gazi Beylerin de yardimi ile Osmanli Birligini yeniden kurmaya muvaffak oldu.

        Haci Evrenuz gazi 100 yasini geçmis oldugu halde 1417 Kasiminda vefat ederek Vardar Yenice'sindeki Türbesine defn edildi. Evrenuz Beyin buradaki türbesinden baska Cami, Medrese ve Imareti ile diger sehirlerde hayır eserleri mevcuttur. Evrenuz ailesi Kümelide "Evladi Fatihan" teskilatının başında olarak 19. Yüzyil ortalarına kadar gelmişlerdir.