EBU

 

        EBU'L FETH ABDURRAHMAN HAZİNİ

        Meşhur fizik alimi.Mizanü-l Hikme adlı eserini 1137 de yazmıştır.Mekanik bahislerine önemli yer verir.Optik ve ışık konularında da derin bilgi sahibidir.Bu konularda bugünkü bilgilerin temeli odur.Görme,aynalar,ışık kırılması bilgileri mükemmeldir.Al-Hazin meselesi, ona nispet olunur.


        Işığın  İn'ikası hakkında en mühim bahsi Avrupalılar'ca Al-Hazin mes'elesi diye meşhur olan mes'eledir.Bu şudur:Bir satıh üzerinde bir daire ve bu dairenin haricinde iki nokta alalım.Şimdi bu daire üzerinde öyle bir nokta bulalım ki ,bu noktayı diğer iki noktaya birleştiren müstakim hatlar dairenin o naktadan geçen nısf-ı kutru ile kesilince,müsavi zaviyeler teşkil etsin.Bu nazari mesele şu ilmi meseleye irca olunur:bir üstüvani ayna ve bir eşya alalım   bu eşyayı aynada görmek için gözün alacağı vaziyetin tayininde o meselenin halli  dördüncü derecede bir mücadeleye ihityaç gösterir.İbn-i Heysem bunu bir daire Vekat-i Mükafinin (hyperbole) birbiriyle kesişmesi suretiyle halletmiştir.İşte "Al-Hazin davası" diye riyaziyat tarihinde meşhur olan dava budur.