ÇU EN LAY

        Çinli siyasi önder ve devlet adamı(1898- Pekin 1976)Büyük bir toprak ağasının oğlu olup Şanghay'daki amcalarının yanında yetişti.Orta öğrenimini batılı bir okulda yaptı.1917 de öğrenim için gittiği Japonya'da Marksçılığı benimsedi.1919 da öğrenimini tamamlamak için döndüğü ülkesinde Japon kapitulasyonlarına karşı verdiği mücadelede bir süre tutuklanarak hapis yattı.1920 de gittiği Fransa da Çinli işçi ve öğrencileri toplayarak Çin komünist gençlik örgütünü kurdu.Ülkesine dönüşünde Çin komünist partisinin yanısıra Sun Yat Sen önderliğindeki Guomintang Partisi'nde görev aldı.Çan kay şek'in kurduğu ordunun siyasal komiserliğine atandı.Çankayşek ile ÇKP arasında beliren anlaşmazlık çatışmaya dönüşünce Şanghay'ı Çan'ın ordusuna bırakmak zorunda kalmıştır.1927 de gittiği SSCB den ülkesine dönünce ÇKP merkez komitesi üyesi olarak Çan Kay Şek'e karşı olan ayaklanmayı örgütledi.ÇKP içindeki önderlik savaşında Lİ Lİ San 'ın yönetimden uzaklaştırılmasından sonra Kiangşi de kurtarılmış bölge kuran Mao Çe tung'a katıldı.1931.ÇKP nin bütünleştirilmersi için çaba harcadı.Mao ile parti merkez komitesinin uzlaşmasını sağladı.Çan Kay Şek 'in saldırıları sonucu Kiangşi'den başlayan uzun yürüyüşte (1934-1935)Mao ile birlikte Komünistlerin önderliğini üstlendi.Yenan da ÇKP ce kurulan yönetimin sözcülüğünü yaptı.Çin'i ele geçirmeye çalışan Japonlara karşı nÇan Kay Şek ile bağlaşma kurulmasında önemli rol oynadı.ll.Dünya savaşından sonra ABD li General C.Marshall aracılığıyla yürütülen ÇKP -ÇanKay Şek görüşmelerinde ÇKP yi temsil etti.Hızlanan Çin Devriminin sonucu kurulan Çin Halk Cumhuriyeti'nde Başbakanlığı ve Dışişleri Bakanlığını üstlendi.1954 Cenevre ve 1955 Bandung konferanslarında ülkesinin özellikle 3.Dünya ülkelerince tanınmasını sağladı.Çin sovyet kutuplaşmasında SSCB ile ülkesinin bağlarının kopmasında etkili oldu.1970 li yıllarda Çin ile ABD yakınlaşmasında önemli rol oynayıp ülkesinin BM ne alınmasını sağladı.1972 de ABD başkanı Nixon la buluştu.ÇKP nin 10 kongresinde Mao Çe Tung'un eşi Tiang Çing ile işbirliği yaparak Lin Piao taraftarlarını tasfiye etti.1972 de kanser nedeniyle uzun süre hastanede yattı.Çin'in dünyaya açılmasında birinci derecede etkili oldu.Ocak 1975 te yeniden başbakanlığa seçildi.Ölümüne kadar da bu görevi yürüttü.