CEM SULTAN
Edirne 1459 -
Napoli 1495 yılları arasında yaşamış
Osmanlı Şehzadesi.
F.Sultan Mehmet'in Çiçek Hastun'dan
olma küçük oğludur.
Öğrenimi için beş yaşında hoca ya teslim edildi.Dokuz yaşında Kastamonu'da sancak beyliğine atandı ve öğrenimini orada sürdürdü.Babası Uzun Hasan'a karşı sefere çıktığında 1473 Edirne'de bırakılarak Rumeli'nin müdafaası için görevlendirildi.Karaman Beylerbeyi olarak gönderildiği Konya'da Lalası Gedik Ahmet Paşa'nın gözetiminde öğrenimine devam etti. İyi yönetimiyle halkın sevgisini kazandı.Larende de (Karaman) saray ,cami,bedesten ve çarşı yaptırdı.Babası tarafından Türk Rodos ilişkilerini düzenlemekle görevlendirildi. Yapılan görüşmelereden bir sonuç alamadıysa da ilk görüşmeler gerçekleşmiş oldu.Mehmet ll nin bilinmeyen bir nedenle vefatı üzerine Konya'da Karaman Beylerbeyi idi.
Ağabeyi Bayezid ll tahta çıkınca Cem de İstanbul üzerine
yürüyerek Bursa'yı ele geçirdi.Adına hutbe okutup Para bastırarak hükümdarlığını
ilan etti.18 gün hükümdarlığı sırasında İmparatorluğu bölüşme fikrini kabul
etmeyen ağabeyi Bayezid
ll ile Yenişehir ovasında savaşa tutuştu.Savaşı kaybedince Memlükler'in elinde ki
Tarsus'a sığındı.Oradan Kahire'ye geçti.
Tekrar kuvvet toplayarak Anadolu'ya dönen Cem
Konya Ereğli'sinde yeniden Bayezid ll ile karşı karşıya geldi.Anlaşma önerisi bu
sefer Bayezid tarafından geldi.Ancak bir sonuç alınamadı.Yenilen Cem Rodos'a
gitti.Fransa ve Macaristan yoluyla Rumeli'ye geçmeyi ve Bayezid'e baskı yapmayı düşünüyordu.
Bu sırada Bayezid ll ,Rodos Şövalyeleri ile
anlaştı.Onlara Cem'i yanlarında tutmaları karşılığında para verdi.Bu durum Hıristiyan dünyasının da işine geliyordu.Böylece Cem istemiyerek te olsa Avrupalılar'ın elinde
Osmanlılar'a karşı bir koz oldu.Rodos'tan Fransa'ya oradan da Roma'ya götürüldü.Fransa
Kralı 1494 de İtalya'ya saldırarak Cem sultan'ı geri istedi.Amacı Müslümanlara karşı
yeni bir Haçlı seferi hazırlamak ve bu seferde Cem'i Bayezid'e karşı koz olarak
kullanmaktı.Zor durumda kalan Papa ,Cem'i Krala gönderdi.Yolda hastalanarak ölen Cem'in
Papa tarafından etkisini geç gösteren bir ilaçla zehirlenerek öldürüldüğü ileri
sürüldü.
Cem sultan'a Papa :
-İslamiyet,terki ile hristiyanlığı kabul ederseniz size Osmanlı
İmparatorluğu'nun tahtını temin ederiz,dedi O da
-Değil, Osmanlı İmparatorluğunu,bana
Dünya İmparatorluğu'nun tahtını temin edeceğinizi bilsem yine dinimi terk
edemem,dediği gibi ölürken de yanında bulunan mahremlerine :
-Elbette benim mevtim haberin intişar
ve ilan edesiz.Olaki bu kafirler benim adıma müslümanlar üzerine huruç
ederler.Benden sonra kardeşim Sultan Beyazit'e varasız ,diyesiz ki beni
reddetmesin ve ne veçhile olursa olsun ,benim tabutumu kafir memalikinde komasın
,ehli İslam memleketlerinde bir yere çıkarsın.Cemi borçlarımı eda eylesin
.Ailemi ,çocuklarımı bana hizmet edenleri affetsin.Hallerine göre memnun etsin
demiştir.
Cem ölümünden sonra Bursa'ya götürüldü ve
burada gömüldü.Aynı zamanda döneminin danınmış şairlerinden olan Cem biri Farsça öbürü Türkçe olmak
üzere iki
divan'ı vardır.Karaman Beylerbeyi olduğu sırada çevresine toplanan ve cem
şairleri diye anılan Sadi,Haydar,Sehai,Lali ,Kandi,Şahidi gibi sanatçılardan bir
kısmı onun yanından ölümüne kadar ayrılmadı.Cem'in sürgündeyken gördüğü yerleri
,sürdürdüğü yaşamı anlatan özlem ve acılarını yansıtan başarılı şiirler Türkçe
ve Farsça divanlarındadır.Bir de Çemşid-ü Hurşid mesnevisi vardır.
Cem Sultan'ın yaşamı bazı yerli ve yabancı yazarların romanlarına ve tiyatro oyunlarına konu olmuştur.